 |
| 1. HUYS
TER SCHELDE AAN DE VLISSINGSESTRAAT TE KOUDEKERKE |
Aan de Vlissingsestraat
verschenen aan het begin van de vorige eeuw twee grote villa's die beiden
door dezelfde architect werden ontworpen in opdracht van twee welgestelde
inwoners van Koudekerke. Dit zijn 'Huys
ter Schelde' en villa 'Albertine'.
Beide villa's bestaan tot op de dag vandaag nog en zijn vanaf de openbare
weg te bewonderen.
'Huys Ter Schelde'
Een voornaam neorenaissance huis aan de Vlissingsestraat te Koudekerke is
'Huys Ter Schelde'. Het werd in 1910 gebouwd naar een ontwerp van architect
Evert Knevel uit Ermelo dat hij maakte in opdracht van Henri Jaques Emile
Gerlach van Sint-Joosland. Deze was op 14 juli 1908 geïnstalleerd als
burgemeester van
Koudekerke en woonde in afwachting van de bouw van zijn nieuwe huis op de
buitenplaats 'Der
Boede'. H.J.E. Gerlach van Sint-Joosland bleef tot en met 12 maart 1913
burgemeester van het dorp en was hierna nog enige tijd lid van de Staten
van Zeeland. Hij overleed tenslotte op 7 november 1925 op 70-jarige leeftijd
in Koudekerke. Zijn vrouw en diens zuster bleven nog in het huis wonen,
totdat zijn vrouw in 1946 en haar zuster in 1956 overleden.
In 1956 werd de villa verkocht aan makelaar Willemse. In eerste instantie
zouden er na 1956 repatrianten uit Indonesië in de villa ondergebracht
worden, maar dit werd tegengehouden door de toenmalige burgemeester van
Koudekerke, de heer Dregmans. Na drie jaar leegstand werd het pand als 'Nordsee-Erholungsheim'
voor enkele jaren gepacht door organisaties rond de Evangelische Kirche
in Essen.
Daarna werd het geruime tijd door de Stichting Sjaloom gebruikt voor de
opvang van thuislozen die hier werden ondergebracht door de Pinkstergemeente.
Het koetshuis werd door de jaren heen bewoond door de tuinmansfamilies en
doet nu dienst als hotel. Sinds 1987 is 'Huys Ter Schelde' in gebruik als
hotel-restaurant. |
| |
Op 29 april 2003 werd een nieuwe zaal
in de achtertuin van 'Huys ter Schelde' in gebruik genomen. Om aan het karakteristieke
monumentale huis geen afbreuk te doen is ervoor gekozen om de feestzaal
drie meter verdiept in de tuin aan te leggen als ware het een folly in een
Engelse landschapstuin. Bovengronds is alleen een grasheuvel, glas en een
roodkoperen koepeldak met een doorsnede van 10 meter te zien.
De zaal kan via een hellend pad dat langzaam naar beneden zakt vanuit het
monumentale 'Huys ter Schelde' worden bereikt. De verbindingsgang komt uit
in een grote ondergrondse zaal waarin het licht via het dak naar binnenkomt
(zie foto 2). Deze oplossing zorgt voor een geluidsdichte ruimte en een
harmonieuze uitbreiding van de faciliteiten van het hotel-restaurant. De
feestzaal is ontworpen door architect Johan de Koning van het Laboratorium
voor Architectuur uit Middelburg, Bosch en Slabbers maakten het tuinontwerp
en bouwbedrijf Flipse was de hoofdaannemer. |
|
 |
| |
|
2. ONDERGRONDSE UITBREIDING TER
SCHELDE |
 |
|
De burgemeesterswoning die
sinds 1997 de monumentenstatus heeft omvat een rechthoekig bouwvolume van
twee bouwlagen met een kap. Het gebouw is voorzien van een aanbouw van één
bouwlaag met plat dak aan de linkerzijde en aan achterzijde een aanbouw
van één bouwlaag met een kap. De gevels zijn opgetrokken uit
roodbruine baksteen, betonnen banden, blokken en traptafels. Er zijn boogtrommels
van siermetselwerk, diverse muurankers en raamdorpelstenen van geglazuurde
oranje baksteen gebruikt. De gevelopeningen op de eerste twee verdiepingen
in de voorgevel zijn voorzien van houten luiken. |
| 3. HUYS TER SCHELDE
AAN DE VLISSINGSESTRAAT TE KOUDEKERKE (541) |
|
|
| De voorgevel
heeft rechts twee bouwlagen en daarboven een trapgevel en links twee bouwlagen
met lijstgevel en kap. Links hiervan bevindt zich de lage aanbouw waarop
zich een dakterras bevindt. De topgevel is risalerend (verspringend) ten
opzichte van het linker gedeelte met op begane grond twee houten schuiframen
met gedeeld bovenlicht met glas-in-lood, afgesloten door dubbele boogjes
onder gemetselde hanekamvormige boog. Er is een band met siermetselwerk
aangebracht en op verdieping van de topgevel zijn twee houten vensters met
gedeeld bovenlicht met kleine roedeverdeling aanwezig. Ook hier is siermetselwerk
in rondboogvormige boogtrommels aanwezig. De topgevel is uitgevoerd als
trapgevel, voorzien van stenen met bouwjaar, kruiskozijnen met roedeverdeling
in de bovenramen, siermetselwerk in rondboogvormige boogtrommel, bekroond
door leeuwenkop in de sluitsteen en klauwstukken op de bovenste trappen.
Achter de trapgevel bevindt zich een klein dwarskapje. |
| |
 |
|
De twee verdiepingen hoge
lijstgevel van de voorgevel bevat op de begane grond twee houten schuiframen,
die hetzelfde zijn uitgevoerd als de vensters op de begane grond van de
topgevel. Op de verdieping bevinden zich gekoppelde schuiframen met gedeeld
bovenlicht met een kleine roedeverdeling. De ontlastingsbogen onder één
boog zijn gekoppeld. Dit geveldeel wordt beëindigd door een gemetseld
fries en een eenvoudige lijst. In het dakvlak (zadeldak) is een dakkapel
met houten kruisvenster met kleine roedeverdeling in bovenramen aanwezig.
Het dwarskapje is gedekt met rode leien en bekroond door een piron. |
| 4. HUYS TER SCHELDE
AAN DE VLISSINGSESTRAAT TE KOUDEKERKE (546) |
|
|
De linker aanbouw
bevat een houten venster met in drieën gedeeld bovenlicht met glas-in-lood,
dat is afgesloten door drie boogjes. Een daklijst beëindigd de mestelwerk
gevel met daarboven een dakterras met houten hekwerk. De vooruitspringende
aanbouw is aan de linker zijgevel voorzien van gekoppelde kozijnen met in
het midden een schuifdeur. Aan weerszijden bevinden zich zijlichten en vier
bovenlichten met glas-in-lood, met ontlastingsboogje. Ook hier is een daklijst
aanwezig.
De linker zijgevel bestaat aan de rechterszijde boven de hiervoor beschreven
vooruitspringende aanbouw van één bouwlaag uit een trapgevel
op eerste verdieping die voorzien is van gevelopening met twee bovenlichten
met kleine roedeverdeling en aan weerszijden aansluitend een gelijkvormig
klein venster. Alle vier met eigen ontlastingsboog, gekoppeld onder een
getoogde boog met siermetselwerk in een boogtrommel. De top van de trapgevel
is hetzelfde uitgevoerd als trapgevel in de voorgevel, maar bekroond met
een gebeeldhouwde leeuw met schild. Het linkergedeelte van de linker zijgevel
bestaat uit twee bouwlagen met een hoge lijstgevel. Op de begane grond is
dit voorzien van gekoppelde schuiframen met glas-in-lood in de bovenlichten
en ontlastingsbogen, gekoppeld onder een getoogde boog met siermetselwerk
in een boogtrommel. Op de verdieping zijn gekoppelde schuiframen met gedeeld
bovenlicht met kleine roedeverdeling aanwezig. De ontlastingsbogen zijn
onder één boog gekoppeld. Dit geveldeel wordt ook beëindigd
door een gemetseld fries en een eenvoudige lijst. Gemetseld fries en eenvoudige
lijst. De serre aan deze zijde van het gebouw is van later datum.
De achtergevel die twee bouwlagen met kap hoog is heeft aan de linkerzijde
een lage aanbouw met kap tegen de lijstgevel. In deze gevel zijn enkele
vensters en deuren aanwezig en is tevens een uitbreiding gerealiseerd in
2003. |
| |
 |
|
De rechter zijgevel bestaat
aan de linkerzijde uit twee bouwlagen met lijst en kap en rechts uit een
lage aanbouw met kap. In het linkerdeel bevindt zich de ingangspartij met
een luifel, voordeur met zijlichten. Boven de luifel bevindt zich een venster
met roedeverdeling en zijlichten.
Links van de ingangspartij is een houten venster aanwezig met in drieën
gedeeld bovenlicht dat is afgesloten met drie ontlastingsboogjes, gekoppeld
onder een getoogde boog. Ook dit raam heeft weer houten luiken. Hierboven
bevindt zich een venster ter plaatse van het trappenhuis. |
| 5. HUYS TER SCHELDE
AAN DE VLISSINGSESTRAAT TE KOUDEKERKE (542) |
|
|
Op de verdieping
bevindt zich een houten schuifraam met gedeeld bovenlicht met roedeverdeling,
twee ontlastingsboogjes onder een gekoppelde boog en een gekoppeld schuifraam
met gedeeld bovenlicht en zelfde afsluiting als de andere ramen. Onbekend
is of de gebrandschilderde glazen met wapens van Zeeland en Koudekerke nog
aanwezig zijn. Deze rechter zijgevel is eveneens afgesloten door een gemetseld
fries en een eenvoudige lijst. De aanbouw op begane grond is voorzien van
gekoppelde vensters met roedeverdeling in bovenlichten en een deur, die
is afgesloten door strekse bogen. De twee kleine venstertjes zijn afgesloten
door hanekammen. Door de gootlijst breekt een dakkapel met gekoppeld venster
en een met pannen gedekt lessenaarsdakje.
Het pand is voorzien van een schilddak met plat
met dwarskappen achter de geveltoppen, aanbouw aan achterzijde voorzien
van een aangekapt schilddak. Het geheel is voorzien van rode geglazuurde
verbeterde Hollandse pannen.
Het rijke interieur met onder meer in de hal en achterkamer moer- en kinderbinten
plafond is voorzien van sjabloonbeschildering in Jugendstilstijl van de
bekende decoratieschilder N.F. Grims. Er zijn nog houten lambrizeringen
aanwezig met rijke houten deuromlijstingen, een houten trappenhuis, kamers
en suite met neo-classicistische stucplafonds, marmeren schouwen, deur-
en kastomlijstingen, tussendeuren en serre. Vrijwel overal zijn nog de originele
deuren aanwezig. Op de verdieping zijn eveneens moer- en kinderbintenplafond
met sjabloonbeschildering als op begane grond aanwezig. Verder ook hier
rijke houten deuromlijstingen. Enkele kamers hebben eenvoudige stucwerkplafonds.
Het originele trappenhuis loopt door tot tweede verdieping.
De burgemeesterswoning is zowel vanwege het interieur als exterieur van
cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang en van waarde vanwege
de gaafheid en heeft daarom sinds 1997 de monumentenstatus. Zowel het interieur
als exterieur van dit pand zijn op de website van 'Huys
ter Schelde' te bekijken.
|
| |
Villa
'Albertine'
In 1912 ontwierp architect Evert Knevel naast 'Huys
ter Schelde' een tweede villa in Koudekerke, dit was villa 'Albertine'.
Het pand is ontworpen volgende de principes van de Nieuw Historiserende
stijl en bevat een bijbehorende portierswoning annex garage, door de bewoners
wordt dit het koetshuis genoemd. De bouw werd op 28 december 1912 aanbesteed.
De laagste inschrijver was J. de Kroo uit Koudekerke voor een prijs van
f. 14.500,-.
Albertine werd in 1913 opgeleverd en ligt op steenworp afstand van Huys
ter Schelde aan de Vlissingsestraat. De villa en het koetshuis zijn in opdracht
van Aarnout Ludolph Snouck Hurgronje (1856-1920)
gebouwd. De villa is vernoemd naar zijn moeder jonkvrouw Albertine Wilhelmina
Versluijs (1831-1908) en heeft later dienst gedaan als school voor fysiotherapie
en als zusterhuis van 'Der
Boede'. |
| |
 |
|
 |
| 6. VILLA 'ALBERTINE'
AAN DE VLISSINGSESTRAAT TE KOUDEKERKE (635) |
|
7. VILLA 'ALBERTINE' (FOTO 14-3-2003) |
| Op 1 januari
1986 werd 'Albertine' door brand getroffen. De karakteristieke kap en toren
gingen deels verloren waarna de huidige eigenaar de vervallen villa in 1987
kocht. In 1989 werd een nieuw zinken roefdak aangebracht en sindsdien wordt
de villa door de bewoners gerenoveerd. De rijk versierde metselwerk gevels
van de villa bevatten vele bijzondere raamvormen en details. De originele
elementen van het interieur, die in de loop der jaren zijn verdwenen, worden
nu teruggebracht. Enige tijd geleden is het koetshuis, dat wordt verhuurd,
opgeknapt. In 1994 werd door Bosch en Slabbers een nieuw tuinontwerp gemaakt
met klassieke vormen en onderdelen van de landschapsstijl, waaronder een
vijver. |
| |
 |
|
 |
| 8. VILLA ALBERTINE MET
LINKS DE VIJVER EN RECHTS HET KOETSHUIS |
|
9. VILLA ALBERTINE 16-05-1916 (636) |
| De villa is op het dak na,
nog grotendeels intact. Het rechthoekige bouwvolume heeft een vooruitspringend
middendeel met een torenachtige beëindiging. Het afgeplatte schilddak
met diverse dwarskappen is na de brand aangebracht en gedekt met zink. Oorspronkelijk
was het schilddak niet afgeknot en was het met pannen gedekt. De oorspronkelijke
twee schoorstenen zijn na de renovatie uitgebreid tot vier schoorstenen.
De sterk overhangende daklijst rust op houten klossen. |
| |
 |
|
De erkers, een balkon met bakstenen balustrade
met siermetselwerk, vensters en de overige ramen en deuren zijn voorbeelden
van een opvallend rijke detaillering. De kozijnen bevatten schuiframen met
roedenverdeling in de bovenlichten, draairamen, ronde en ovale vensters.
De terrasdeur aan de voorzijde is bijzonder: Deze heeft een rondboog van
glas en hout. De ingangspartij is voorzien van een luifel en glas-in-lood,
houten voordeur. De gevels zijn opgetrokken uit een roodbruine, machinale
vormbaksteen in kruisverband met siermetselwerk en natuurstenen details.
In de voorgevel is de naam Albertine aangebracht. |
| 10. VILLA ALBERTINE AAN DE VLISSINGSESTRAAT
TE KOUDEKERKE (637) |
|
|
| Het koetshuis heeft een schilddak
gedekt met rode geglazuurde tuile du nord pannen, houten kruiskozijnen,
dakkapellen en een dubbele houten wagendeur.
Lees verder. |
|
|
| |
|
copyright
© 2001-2012 Sjoerd de Nooijer |
